امضای قرارداد هاي نفتي کشورهاي نفت خيز  عربی خلیج فارس با شرکت هاي بزرگ نفتي اروپایی هميشه محل چالش و سئوال بوده و و تحليل هاي فراواني  در خصوص قراردادهاي نفتي به ويژه در قرن اخير وجود داشته و بسياري از اين قراردادها ، استعماري بوده  است و مفاد برخی از توافقنامه ها بیانگر زياده خواهي شرکت هاي عظيم نفتي که اکثراً غربي نيز هستند، مي باشد . بررسي مفاد و پيشنهادات اين شرکت ها به کشورهاي نفت خيز گوياي بسياري از مسائل  مي باشد به ويژه اینکه شرکت ها مسائل منطقه اي و مشکلات داخلي کشورها را برای امضای توافقنامه و بهره برداری از آن کشور  در نظر  مي گيرند . يکي از قراردادهايي که اخيراً سرو صداي زيادي بسیاری ایجاد کرد، قرارداد داد نفتي شرکت اکسون موبیل با عراق بود که به سرانجام نرسيد و از سوي عراق لغو گرديد.

امضای قرارداد هاي نفتي کشورهاي نفت خيز  عربی خلیج فارس با شرکت هاي بزرگ نفتي اروپایی هميشه محل چالش و سئوال بوده و و تحليل هاي فراواني  در خصوص قراردادهاي نفتي به ويژه در قرن اخير وجود داشته و بسياري از اين قراردادها ، استعماري بوده  است و مفاد برخی از توافقنامه ها بیانگر زياده خواهي شرکت هاي عظيم نفتي که اکثراً غربي نيز هستند، مي باشد . بررسي مفاد و پيشنهادات اين شرکت ها به کشورهاي نفت خيز گوياي بسياري از مسائل  مي باشد به ويژه اینکه شرکت ها مسائل منطقه اي و مشکلات داخلي کشورها را برای امضای توافقنامه و بهره برداری از آن کشور  در نظر  مي گيرند . يکي از قراردادهايي که اخيراً سرو صداي زيادي بسیاری ایجاد کرد، قرارداد داد نفتي شرکت اکسون موبیل با عراق بود که به سرانجام نرسيد و از سوي عراق لغو گرديد.

چندي قبل عادل عبدالمهدي ، نخست وزير عراق ازيک قرارداد نفتي ۳۰ ساله به ارزش ۵۳ ميليارد ي با اکسون موبيل آمريکا  خبر داد که برخي اين قرارداد را  نوعي باج دهي مالی عراقي ها به امریکا و رئیس جمهور این کشور دونالد ترامپ  برشمردند. البته عادل عبدالمهدي در مورد نهايي کردن اين قرار داد اعلام کرده بود که مذاکرات بين وزارت نفت عراق و اکسون موبيل و پتروچاينا بر چگونگي نقسيم سود اين پروژه در صورت افزايش يا کاهش قيمت نفت تمرکز دارد و اين قرارداد  ۳۰ ساله جزئيات مالي حساسي دارد و بايد در مورد آن مذاکرات بيشتري  شود.

پس از مدت کوتاهي، نگراني ها در خصوص اين قرار داد افزايش يافت  و رسانه هاي عراقي از وجود اختلافات در قرارداد و نگراني هاي امنيتي خبر دادند و اعلام کردند با افزايش تنش هاي آمريکا و ايران ، امکان ادامه قرارداد وجود ندارد به دليل اين که آمريکايي ها با افزايش تنش ها  در چند مرحله و به بهانه ناامني از عراق خارج شده اند . ابتدا صدها کارمند سفارت آمريکا به کشور خود بازگشتند و در پي حملات موشکي به شرکت  اکسون موبيل در دو مرحله کارکنان اين شرکت کار خود ر ا ترک نمودند و به کشور خود بازگشتند.

يک مقام نفتي عراق در اين خصوص گفت: اکسون موبيل کارکنان خود را به دليل ناآرامي و حوادث رخ داده از عراق خارج کرد و سئوالی که مطرح می شود این است که چگونه مي تواند يک پروژه ۵۳ ميلياردي را باتوجه به بي ثباتي دائمي منطقه اي مديريت نماید و ممکن است دوباره در حين انجام پروژه کار را رها نمايد. در این راستا چهار مقام عراقي ديگر که خواسته اند نامشان فاش نشود ، اظهار کرده اند : مفادي از اين قرارداد که عراق با آن مخالف است ، دليل اصلي لغو قرارداد  و عدم ادامه مذاکرات بوده است و مهمترين آن پيشنهاد اکسون موبيل به پس گرفتن هزينه هاي توسعه اي بود. هدف اين شرکت تقسيم نفت توليد شده در دو ميدان نفتي است که عراق با آن مخالفت مي کند و مي گويد اين کار تجاوز به مالکيت دولتي نفت در اين کشور است.

عراق دومين صادر کننده نفت اوپک است و قصد دارد توليدش را تقويت نمايد. توليد نفت عراق دهه ها به دليل جنگ و تحريم محدود شده بود.

مطابق قرارداد اوليه با شرکت اکسون موبيل قرار بود توليد نفت عراق از چهار و نيم ميليون بشکه نفت به پنج ميليون بشکه برسد.و امتياز بهره برداري از دو ميدان “نهربن عمر” و “ارکاوي ” به اين شرکت واگذار شود و در اين دو ميدان  يک ايستگاه تصفيه آب و خط لوله هاي مورد نياز براي تقويت ظرفيت توليد وصادرات براي عراق  ساخته و ۱۰۰ ميليون فوت مکعب در روز نيز گاز طبيعي توليد شود.

در نهای ت با توجه به اینکه مقامات عراقی با اعطای امتیازهای نفتی دائمی و به نوعی استعماری به طرف امریکایی مخالفت کرده اند، امضای قرار داد با این شرکت امریکایی را لغو کرده اند؛ امری که در صورت امضای توافق عظیم نفتی، امریکا را در منابع نفتی عراق سهیم می کرد و خسارت جبران ناپذیری را به عراق وارد می کرد.

 

مركز پايش تحولات انرژی جهان

  • نویسنده : سایت پایش و فنا آوری حوزه نفت